بررسي نگرش مبتني بر برابري پايگاه زن و مرد و تأثير آن بر روابط خانوادگي دکتر ح. ا. تنهایی - مریم پناهی تفاوت‌هاي جنسي بين زنان و مردان در نهاد خانواده شكل مي‌گيرد و زنان در اين نهاد اولين نابرابري‌هاي جنسيتي را در دوران كودكي تجربه مي‌كنند، البته اين تجربه بعد از دوران كودكي و حتي تا آخر زندگي وجود داشته است. تبعيض در اين حوزه مي‌تواند زمينه‌ساز تبعيض در حوزه‌هاي ديگر جامعه باشد و از اين حوزه به حوزه‌هاي ديگر سرايت كند. چرا كه بنيادهاي شخصيت مرد و زن در اين حوزه شكل مي‌گيرد و به نقطه شروع و پايان زندگي افراد در اين حوزه از جامعه مربوط مي‌باشد. البته نقش خانه‌داري و نقش مادري كه اساساً به دليل ايفاي آن زنان را محكوم به ماندن در خانه و محدود به خانواده و رسيدگي به آن مي‌كنند در اين حوزه بسيار پر رنگ بوده می باشد. موقعيت زنان در جامعه به دليل اين دو نقش و ايفاي اين دو نقش در خانواده بسيار تقليل يافته و كمرنگ مي‌شود...ادامه مطلب    مولود كعبه * دكتر نورعلى تابنده ...ما معمولاً هدفمان اين است كه به هر قيمتى كه باشد جانمان را، مالمان را حفظ كنيم، موقعيتمان را حفظ كنيم ولى على(ع) اين‏طور نبود. او بالاتر از جان خودش اسلام را مى‏خواست، مكتبى را كه پيغمبر به‏ امر الهى برقرار كرده بود، بقاى آن مكتب را مى‏خواست. تا پيغمبر زنده بود، او جانش را در راه پيغمبر و اين هدف مى‏گذاشت. در ليلة المبيت، يعنى شبى كه على(ع) به جاى پيغمبر خوابيد، پيغمبر به على فرمود كه امشب بايد به جاى من بخوابى كه من مهاجرت كنم. آن شب ممكن بود حضرت على را بكشند ولى او نگفت بر سر من چه مى‏آيد. على عرض كرد: من اگر اين كار را بكنم جان تو نجات پيدا مى‏كند؟ پيغمبر فرمود: بله. على گفت چشم!... و بدون دغدغه از جان خود در جاى پيامبر خوابيد. در جنگ‌ها هم همين‌طور بود. براى على جان فقط و سيله‏ اى بود براى اين كه در راه اسلام و پيغمبر فداكارى كند. چنين شخصى در اين روز به ‏دنيا آمده است. ما حالا ارزش اين روز را مى‏ فهميم ولى پيغمبر و بزرگان دين قبلاً مى‏دانستند. پيغمبر از اول نام اين مولود مسعود را به امر الهى على گذاشت.... ادامه مطلب    جامعه شناسی تصوف(2)* سخنرانی در شورای عالی انقلاب فرهنگی ...روش بنده مطالعه، تحلیل‌اسنادی، مشاهده، مصاحبه و رفتن به درون گروه های عرفان و تصوف بوده است. همین کار را وقتی در آمریکا بودم در مطالعه‌ی دین انجام می دادم، به کلیساهای مختلف می رفتم و با مردم، مبلغین و مسئولان آن کلیساها گفتگو می کردم. بنابراین مطالعۀ مستقیم را مبنای کارم قرار دادم. در عرفانِ اسلامی هم من از جوانی با گروه های مختلف به طور غیر مستقیم و مستقیم در تماس بودم، به خصوص بعد از بازگشتم از آمریکا تماس من با گروه های صوفیه بیشتر شد، با مراجعه به افراد ذی ربط، اقطاب، مشایخ و خواندن آثارشان و نزدیک شدن به آداب آنها و مشاهدۀ از نزدیک از این زاویه به موضوع نگاه کردم. بنابراین بنده به عنوان کسی که تصوف یا صوفیان و عرفا را به عنوان یک گروه اجتماعی با تمام تعاریف آن که عرض می کنم، به عنوان امور واقعی و موجود تاریخی و به صورت فرایندی تاریخی دیده است، بررسی و نگاه کرده ام... ادامه مطلب    جامعه شناسي كارل ماركس قسمت دوم؛ايستايي شناسی و پويايي شناسی •مفهوم انسان از ديدگاه ماركس • از خودبيگانگي • گذار از سرمايه داري و علت نادرستي دولت شوراها در شوروي • آخرين تجديد نظر ماركس • و .... این مطلب بصورت فایل صوتی بوده و از گفتارهای درسی دکتر تنهائی در کلاس نظریه های جامعه شناسی دوره کارشناسی ارشد می باشد که توسط دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در 1386 ضبط شده است.    دریافت فایل جوانان، موسيقي و جامعه مصاحبه راديو البرز(كرج) با دكتر تنهائي در خصوص؛موسيقي و تفاوت فرهنگي جوانان با نسل پيش از خود (زمستان 1387 )    دریافت فایل هربرت بلومر و كنش متقابل گرايي نمادي(بخش اول) هفتم خرداد ماه 1385 در دومین نشست از سلسله جلسات بازخوانی جامعه شناسی آنگلوساکسون که توسط حلقه جامعه شناسی چارسوق اندیشه در حسينه ارشاد برگزار مي شد، دكتر تنهایي در خصوص زندگي و انديشه هاي هربرت بلومر بنيان گزار مكتب كنش متقابل نمادي(Symbolic interactionism) سخنراني كردند، فايل صوتي اين سخنراني در دوقسمت(بخش اول؛ سخنراني و بخش دوم پرسش و پاسخ ) جهت دانلود برروي سايت قرار داده شده است. به دليل ارائه دير هنگام اين فايل از تمامي مخاطبان وب سايت عذر خواهي مي شود(مديريت وب سايت)    دریافت فایل هربرت بلومر و كنش متقابل گراي نمادي(بخش دوم: پرسش و پاسخ) آثار هربرت بلومر به عنوان بنیان گزار مکتب کنش متقابل نمادي در ایران هم کم خوانده شده و هم خیلی دقیق مطالعه نشده است. حتی کتبی که در زمینه نظریه های جامعه شناسی تالیف و یا ترجمه شده نیز - مانند کتاب جرج ریتز- با این مشکل مواجه است. بنابراین در جامعه شناسی ایران در خصوص مکتب کنش متقابل گرایی نمادی (Symbolic interactionism) که مبانی فکری آن از استاد بلومر، جرج هربرت مید شروع می شود، شبهه های زیادی وجود دارد. سعی من بر آن است تا در این جلسه، بحث خودم را بر مبناء آخرین مقاله ای که در شرح کارهای بلومر در دایرة المعارف نظریه های علوم اجتماعی (2005) منتشر شده، قرار دهم، تا اختلاف فاحش بین آنچه در این مقاله آمده و آنچه که در کتاب های فارسی توسط اساتید مختلف نوشته شده بهتر روشن شود. تکیه بر این مقاله برای پاسخ به آن دسته از جامعه شناسانی است که معتقدند تنهایی (من) اشتباه متوجه شده است. چون من دیدگاه های بلومر را در آخرین شکل آن در کتاب درآمدی بر مکاتب و نظریه های جامعه شناسی در سال 1374 توضیح داده ام. نظریه بلومر هم از نظر محتوا و هم از نظر روش بر سه جزء استوار است: یکی براساس کارهای مید که آن هم برگرفته از کارهای داروین است. روش شناسی داروین بسیار اهمیت داشته و در کارهای مید و بلومر، برخلاف برداشت عامیانه -که حتی در کتب روش تحقیق نیز نوشته شده است- به صورت روش تاویلی، همدلانه یا استنباطی نيست و اساساً این نوع اصطلاحات را بلومر نمی پذیرد و روش خود را روش تجربی و يا طبیعت گرایانه می نامد. عنوان این روش (Naturalistic research method) است...    دریافت فایل فردوسى طوسى در آئينه شاهنامه* دكتر سيّد مصطفى آزمايش شاهنامه ديوارى رفيع و بارويى منيع است كه حصارى نامرئى به گرد عرصه وسيع فرهنگى ايران كشيده و اين حوزه جوشنده را از تلاطم حوادث بنيان كن و طوفان‏هاى خانمان برافكن و سيل‏هاى توفنده تهاجم‏هاى نظامى و فرهنگى اقوام مهاجم و ممالك ستيزه‏كار مخالف پاس داشته. ديوار چين به‏صورت سدّى گذارناپذير از فواصل بسيار دور ــ حتّى از كره ماه بر سطح زمين ــ گرداگرد قلمرو چين قابل رصد است، مى‏توان به سياحتش رفت و از ابهتش درشگفتى شد. امّا با دو چشم سر نمى‏توان به تماشاى ديوار دفاعى شاهنامه نشست، چرا كه بصر قادر به ادراك آن نيست؛ بايد از سر بصيرت به ‏ژرفناى وقايع تاريخ اين مرزوبوم در چهارراه پرآشوب سرنوشت نگريست تا بتوان سايه ممتدّ و خلل‏ناپذير اين سدّ ستبر و برز را با حسّى درونى لمس نمود. بى‏ترديد شاهنامه فردوسى اثرى شگرف و شگفت است؛ آن‏قدر شگرف كه شگفت‏آفرينى‏اش سيماى سازنده و چهره بناكننده آن يعنى استاد ابوالقاسم فردوسى طوسى را از چشم حيرت‏زده خوانندگان و دوستدارانش فرو پوشانده است. گويى، ديوارگر و مهندس و سازنده و معمار اين "كاخ رفيع" در پشت باروهاى بلند و ديوارهاى فرازمندش، سال‏ها و سده‏ها از نظرها پوشيده مانده است. فردوسى را بايد از خلال شاهنامه شناخت، امّا اين امرِ سهل و آسانى نيست. چرا كه شاهنامه آن‏چنان جذاب و سحرانگيز و كشاننده و رباينده و مستقل است كه فرصت از خواننده مى‏ربايد و او را مجال توجّه به سازنده و پردازنده آن نمى‏دهد...ادامه مطلب    جامعه شناسی کارل مارکس قسمت اول؛هستی شناسی و روش شناسی برای فهم مارکس باید از روش شناسی وی شروع کرد، روش مارکس همانطور که خودش بیان می کند روش دیالکتیکی هگلی است،امابه لحاظ هستی شناسی هم با هگل مخالف است و هم با فوئر باخ، او نه با ایده الیسم هگل موافق است و نه با ماتریالسم فوئر باخ، اگرچه فوئر باخ هم مانند هگل تاثیر بسیار زیادی بر برمارکس گذاشت..... این مطلب بصورت فایل صوتی بوده و از گفتارهای درسی دکتر تنهائی در کلاس نظریه های جامعه شناسی دوره کارشناسی ارشد می باشد که توسط دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در 1386 ضبط شده است .    دریافت فایل هم فراخوانی تحولات تاریخی و سیاسی دهه های 1950 تا 2000 میلادی و نظریات اخیر جامعه شناسی غرب* دکتر ح. ا. تنهایی - فاطمه خادم لو(1) جامعه‌شناسان و متفكرين علوم اجتماعي، در ساختن و پرداختن نظريات خود، متأثر از تحولات در زمينه و بستر تاريخي و فرهنگي زمان خويش هستند. با مطالعه تفكرات و نظريات جامعه‌شناختي، و هم چنين با مطالعه تاريخي چگونگي پيدايش نظريات، مي‌توان به وجود رابطه‌اي ديالكتيكي پي‌برد. بررسي تفكرات و نظريات جامعه‌شناختي، بدون توجه به شرايط اجتماعي و ويژگي‌هاي تاريخي و شرايط و موقعيت‌هاي مهم(Significant situation)، غيرممكن و غيراساسي خواهد بود. بنابراين هر فكر و انديشه و نظريه‌اي به ناگزير بايستي براساس رابطه ای دوسویه یا هم فراخوان كه با شرايط اجتماعي – اقتصادي دارد، رشد كند. (تنهايي، 43:1383) جامعه‌شناسي تفسيري معتقد به رابطه‌هاي دو سويه ميان انسان و جامعه مي‌باشد كه طي آن، هم از جامعه تأثير پذيرفته و هم بر آن تأثير مي‌گذارد، جامعه‌شناسان نيز به عنوان عضوي از جامعه، متأثر از نيروهاي فرهنگي، سیاسی و تاريخي هستند. بنابراين همه حوزه‌هاي فكري، تحت تأثير چنین زمينه‌هايی شكل گرفته‌اند. اين امر به ويژه در جامعه‌شناسي صدق مي‌كند؛ كه نه تنها از اين زمينه برخاسته، بلكه همين زمينه اجتماعي موضوع بررسي بنيادي آن را تشكيل مي‌دهد. اين واقعيت به اين معنا است كه بين نظريه‌ها و بستر شكل‌گيري آنان، گونه‌اي از رابطة ديالكتيكي برقرار است...ادامه مطلب